ผู้พิการทางสายตา กับ ศิลปะแห่งความงามในโลกอันมืดมิด

775

บทความโดย จ่อไร๊ จ่อไร๊

ศิลปะ เป็นสิ่งที่ต้องใช้สายตามองถึงจะเห็นความสวยงามของมัน แต่ถ้าเกิดวันหนึ่งเราตื่นขึ้นมาแล้วโลกของเรามีแต่ความมืดล่ะ เราจะหาความสวยงามได้จากโลกอันมืดมิดนี้ได้อีกหรือไม่ ?

 


 

ทำความรู้จักกับ ผู้พิการทางสายตา

ผู้พิการทางสายตา หรือ คนตาบอด คือผู้ที่บกพร่องทางด้านการมองเห็น ดวงตาไม่สามารถมองเห็นสิ่งต่างๆ หรือรับรู้ความสว่างและความมืดได้ ไม่สามารถใช้ชีวิตประจำวันได้เฉกเช่นคนทั่วไป ต้องใช้ไม้เท้าหรือความเคยชินทดแทนในการดำรงชีวิต โดยปัจจุบันเทคโนโลยีทางการแพทย์ยังไม่สามารถรักษาอาการตาบอดให้หายขาดได้ การตาบอดมีสาเหตุทั้งจากการพิการตั้งแต่กำเนิด จากการเกิดอุบัติเหตุ หรือจากโรคภัยไข้เจ็บ เช่น โรคต้อหิน โรคต้อกระจก โรคเบาหวาน โรคหลอดเลือดหัวใจ เป็นต้น

ขอบคุณภาพจาก : https://cfbt.or.th/kr/index.php/article/12-blind-world

ผู้พิการทางสายตามี 2 ประเภท คือ ตาบอดเลือนราง หรือตาบอดไม่สนิท คือดวงตายังพอมองเห็นสิ่งต่างๆ เลือนราง แต่ก็ไม่ได้มองเห็นชัดเจนเท่ากับคนปกติ กับ ตาบอดสนิท คือดวงตาไม่สามารถมองเห็นอะไรได้เลย ถ้าเห็นก็เห็นได้น้อยมาก


ผู้พิการทางสายตาใช้ อักษรเบรลล์ ในการอ่านหรือเขียนหนังสือ อักษรเบรลล์คือจุดนูนเล็ก ๆ ในหนึ่งช่องจะมีจุด 6 ตำแหน่ง แทนตัวอักษร 1 ตัว จุดจะสลับไปมาเปลี่ยนตำแหน่งไม่ซ้ำกันเพื่อแทนตัวอักษรแต่ละตัว ใช้ปลายนิ้วมือสัมผัสอักษรเบรลล์ในการอ่าน

ขอบคุณภาพจาก : https://tonkit360.com/80942

ผู้พิการทางสายตาสามารถเดินทางไปไหนมาไหนด้วยตัวเองได้ แต่ต้องขึ้นอยู่กับปัจจัยหลายอย่าง เช่น ความคุ้นชินของผู้พิการทางสายตา สภาพแวดล้อม ความชำนาญการใช้ไม้เท้า ฟุตบาทที่มีทางให้ผู้พิการทางสายตาเดิน สุนัขนำทาง เป็นต้น

ขอบคุณภาพจาก : https://kiji.life/tactile-paving/

ผู้พิการทางสายตาสามารถเล่น Social media ได้ โดยการใช้ซอฟต์แวร์ “Screen Reader” ซึ่งจะทำหน้าที่อ่านออกเสียงอะไรก็ตามที่อยู่บนหน้าจอเมื่อเราเอานิ้วไปสัมผัสบริเวณที่ต้องการจะให้อ่าน เวลาจะหาอะไรก็ให้ใช้นิ้วลูบหน้าจอไปเรื่อยๆ จนกว่าจะเจอ ส่วนการพิมพ์ก็มีหลายวิธี แต่วิธีที่ใช้กันอย่างแพร่หลาย คือ การพิมพ์ด้วยเสียง จากระบบปฏิบัติการของ Google แค่เราพูดออกมา ระบบก็จะพิมพ์เป็นตัวอักษรให้อัตโนมัตินั่นเอง

ขอบคุณภาพจาก : https://www.sanook.com/hitech/1478645/

 

ผู้พิการทางสายตาสามารถสร้างงานศิลปะได้ไหม?

เวลาที่พูดถึงการวาดภาพหรือการสร้างสรรค์ผลงานศิลปะ สิ่งที่คิดเป็นอันดับแรกก็คือเราต้องใช้สายตาและมือในการวาดและมองงานของเราไปด้วย ถ้าเรามองไม่เห็นแล้วเราจะวาดรูปได้หรือ ? คำตอบคือ “ได้” โดยใช้ความรู้สึกจากการสัมผัสแทนดวงตา และใช้สมองจินตนาการลายเส้นนั่นเอง โดยวันนี้จะพาไปทำความรู้จัก 4 วิธีที่ใช้ในการสร้างผลงานของผู้บกพร่องทางการมองเห็น ดังนี้


วิธีที่ 1 การใช้มือวาดแทนพู่กัน

ขั้นตอนแรก สำรวจพื้นที่กระดาษที่จะใช้วาดก่อน ว่ามีขนาดเล็กหรือใหญ่ มีลักษณะความกว้างความยาวอย่างไร มีความหนาขนาดไหนลองกดกระดาษดู ความรู้สึกของผิวสัมผัสเป็นอย่างไร วัดกึ่งกลาง-บน-ล่าง-ขอบกระดาษ จะได้กะถูกว่าจะวาดภาพตรงตำแหน่งไหน

ขอบคุณภาพจาก : https://youtu.be/wk0_H5KAlZ4

การแยกสีแต่ละสีนั้นมีหลายวิธี ผู้พิการทางสายตาบางคนอาจใช้วิธีการติดอักษรเบรลล์ หรือสัญลักษณ์เฉพาะ ที่สื่อถึงสีนั้นไว้ที่ขวดสีแต่ละขวด เวลาจะใช้ก็สัมผัสบริเวณที่ทำสัญลักษณ์ไว้ที่ขวดก็จะรู้แล้วว่าสีนั้นเป็นสีอะไร กับอีกวิธีหนึ่งก็คือการดมกลิ่นสี ซึ่งเป็นสีพิเศษ ที่ถูกผลิตออกมาเพื่อผู้พิการทางสายตาโดยเฉพาะ ผู้ผลิตจะใส่กลิ่นลงไปในสี แต่ละสีจะมีกลิ่นเฉพาะตัว เมื่อดมแล้วรู้สึกถึงอะไร สีก็จะเป็นโทนประมาณนั้น เช่น รู้สึกสะอาด(สีขาว) รู้สึกลึกลับอึมครึม(สีดำ) รู้สึกสดชื่นสดใส(สีเหลือง) รู้สึกหนักแน่น(สีน้ำเงิน) รู้สึกรุนแรงจี๊ดจ๊าด(สีแดง) เป็นต้น

ขอบคุณภาพจาก : https://youtu.be/wk0_H5KAlZ4

ถ้ารู้สึกว่าอยากได้สีเพิ่ม ก็ให้ใช้วิธีนำสีมาผสมกันตามปกติ เพียงแต่การมองไม่เห็น ก็อาจจะทำให้ไม่แม่นนักว่าเราใช้สีอะไรมาผสมกับอะไร แต่ให้คำนึงถึงอารมณ์ของสีมากกว่า เพราะผู้พิการทางสายตาบางคนเกิดมาไม่เคยเห็นสีไหนเลย จึงเน้นไปที่ความรู้สึกก่อน เช่น อยากได้สีที่รุนแรงจี๊ดจ๊าดแต่ก็อยากได้ความสดชื่นสดใสด้วย ก็ให้นำสีที่รู้สึกสดชื่นสดใส(สีเหลือง) มาผสมกับสีที่รู้สึกรุนแรงจี๊ดจ๊าด(สีแดง) ก็จะได้สีใหม่ออกมา หรือก็คือสีส้มนั่นเอง

“ผู้พิการทางสายตาบางคน
เกิดมาไม่เคยเห็นสีไหนเลย
จึงเน้นไปที่ความรู้สึกก่อน”

ขอบคุณภาพจาก : https://youtu.be/wk0_H5KAlZ4

วิธีการใช้สีก็ให้ใช้นิ้วจุ่มสี หรือเอาสีมาแต้มที่นิ้วก็ได้ ผู้พิการทางสายตาส่วนใหญ่ต้องใช้นิ้วหรือมือในการวาด เพราะการใช้นิ้วหรือมือในการวาดนั้นจะให้ความรู้สึกถนัดกว่าการใช้อุปกรณ์ นั่นก็เพราะมันจะให้ความสัมผัสได้ดีกว่า ทำให้รู้สึกได้ว่าตอนนี้กำลังวาดไปถึงไหน แล้วจะลากเส้นไปทางไหนต่อ ควบคุมลายเส้นได้ง่ายกว่าการใช้อุปกรณ์วาดรูป และยังกะน้ำหนัก หนัก-เบา ได้ด้วย

ขอบคุณภาพจาก : https://youtu.be/wk0_H5KAlZ4

การวาด ให้สมาธิไปจดจ่ออยู่ที่ปลายนิ้วที่กำลังวาด จากนั้นลากไปตามจินตนาการได้เลย ให้มีสติอยู่ตลอดเวลาว่าตอนนี้วาดถึงไหนแล้ว เมื่อกี้วาดมาจากไหนแล้วต่อไปจะลากไปไหนต่อ และยิ่งมองไม่เห็น จินตนาการของเราจะไปไกลขึ้นและมีการเปลี่ยนแปลงอยู่ตลอดเวลา ศิลปะไม่มีผิดไม่มีถูกอยู่แล้ว แค่สนุกและเพลิดเพลินไปกับมันก็พอ


วิธีที่ 2 การใช้ปากกาไหมพรม

ขอบคุณภาพจาก : https://thaiblindinfo.com/679/%E0%B9%80%E0%B8%A5%E0%B9%88%E0%B8%99%E0%B9%80%E0%B8%AA%E0%B9%89%E0%B8%99-%E0%B8%AD%E0%B8%B8%E0%B8%9B%E0%B8%81%E0%B8%A3%E0%B8%93%E0%B9%8C%E0%B8%A7%E0%B8%B2%E0%B8%94%E0%B9%80%E0%B8%82%E0%B8%B5

ปากกาไหมพรม หรือปากกาเล่นเส้น เป็นปากกาที่คุณต่อ ฉัตรชัย อภิบาลพูนผล และ คุณออม อรุโณชา พันธุ์สด ได้ร่วมกันคิดค้นและสร้างอุปกรณ์วาดเขียน เพื่อใช้พัฒนาสื่อการเรียนการสอนและเป็นของเล่นสำหรับผู้พิการ

ขอบคุณภาพจาก : https://thaiblindinfo.com/679/%E0%B9%80%E0%B8%A5%E0%B9%88%E0%B8%99%E0%B9%80%E0%B8%AA%E0%B9%89%E0%B8%99-%E0%B8%AD%E0%B8%B8%E0%B8%9B%E0%B8%81%E0%B8%A3%E0%B8%93%E0%B9%8C%E0%B8%A7%E0%B8%B2%E0%B8%94%E0%B9%80%E0%B8%82%E0%B8%B5

โดยตัวปากกาทำจากไม้ยางพารา และใช้ไหมพรมแทนหมึกปากกา ที่บริเวณปลายปากกาจะมีตัวตัดไหมพรมให้ขาดเมื่อลากเส้นจบแล้ว ปากกาไหมพรมต้องใช้คู่กับสมุดเล่นเส้น ซึ่งเป็นสมุดชนิดพิเศษ ที่มีพื้นผิวทำให้ไหมพรมยึดติดเกาะกับกระดาษ สมุดเล่นเส้นเป็นสมุดขนาดใหญ่ พื้นผิวปูด้วยแผ่น Easy Tape คล้ายๆ Velcro (เทปตีนตุ๊กแก หรือ เทปหนามเตย) แต่จะมีความเรียบมากกว่า ทำให้เส้นไหมพรมสามารถเกาะได้ดีเยี่ยม

ขอบคุณภาพจาก : https://youtu.be/TT9f9xYMHKc

วิธีวาดก็เหมือนกับการใช้ปากกาปกติทั่วไป คือใช้ปลายปากกาจรดลงไปบนกระดาษ จากนั้นก็ลากเส้นไปตามที่ต้องการ เมื่อวาดไปแล้วก็จะทิ้งเส้นไหมพรมนูนๆ เอาไว้ตามที่วาด ทำให้ผู้พิการทางสายตาสามารถสัมผัสภาพที่กำลังวาดได้ด้วย ช่วยให้ผู้พิการทางสายตาวาดง่ายมากขึ้น และยังช่วยให้รับรู้ถึงรูปทรงผลงานของตัวเอง เมื่อลากเส้นที่ต้องการเสร็จแล้ว ก็ให้ตัดจบเส้นไหมพรมด้วยการกดหัวปากกาลง เพื่อให้ตัวตัดไหมพรม ตัดเส้นไหมพรมขาด ถือเป็นการเสร็จสิ้นการวาด ไหมพรมที่ถูกวาดไปแล้ว ยังสามารถนำกลับมาวาดใหม่ได้ด้วยนะ


วิธีที่ 3 การใช้ดินสอหรือปากกาวาดแบบปกติ

ขอบคุณภาพจาก : https://www.youtube.com/watch?v=J6aHudKrJyY&t=362s

วิธีการก็เหมือนการวาดด้วยดินสอหรือปากกาแบบปกติทั่วไปเลย เพียงแต่ว่าเวลาวาดต้องกดแรงลงบนกระดาษหน่อย เพื่อให้กระดาษเกิดรอยลึกของดินสอหรือปากกา แล้วใช้นิ้วมือข้างที่ไม่ได้จับดินสอหรือปากกาสัมผัสกระดาษแล้วลากนิ้วไปตามรอยที่เกิดจากการวาดด้วย(คล้ายกับปากกาไหมพรมเลย) เพื่อให้ทราบเส้นทางการลากดินสอหรือปากกานั่นเอง ทำให้ควบคุมการวาดได้ง่ายขึ้น


วิธีที่ 4 โปรแกรมสัมผัสภาพและวาดภาพระบายสี

ขอบคุณภาพจาก : https://www.youtube.com/watch?v=FCSO4L2Xk_k

เป็นโปรแกรมที่ช่วยสนับสนุนด้านการวาดภาพของผู้พิการทางสายตา โดยเฉพาะผู้พิการสายตาตั้งแต่กำเนิด ถูกวิจัยขึ้นโดย ดร.สัญชัย สันติเวช ตัวโปรแกรมจะใช้งานผ่านการวาดโดยใช้ Touch Screen ลากนิ้วเพื่อการวาดภาพและจะมีเสียงดังขึ้นขณะที่กำลังวาด เพื่อให้รู้ถึงการมีอยู่และการเคลื่อนไหวของเส้น สีสันต่าง ๆ จะใช้การเทียบเสียงระดับโน๊ตที่แตกต่างกัน เพื่อให้ผู้พิการทางสายตาจำแนกแยกสีแต่ละสีได้

ขอบคุณภาพจาก : https://www.youtube.com/watch?v=FCSO4L2Xk_k

นี่เป็นเพียง 4 วิธีที่มาแนะนำกัน ในอนาคตอาจจะมีตัวช่วยอะไรใหม่ ๆ ที่จะเข้ามาช่วยสนับสนุนทักษะทางด้านศิลปะของผู้พิการทางสายตามากขึ้นก็ได้ แต่ไหนๆ ก็รู้กันแล้วว่าผู้พิการทางสายตาสามารถสร้างผลงานศิลปะได้ งั้นขอแนะนำศิลปินผู้มีชื่อเสียงให้รู้จักซักท่านนึงซึ่งก็คือ John Bramblitt ศิลปินผู้พิการทางสายตา ผู้ใช้ใจในการวาดงานศิลปะ !

ขอบคุณภาพจาก : https://www.tuttartpitturasculturapoesiamusica.com/2015/03/John-Bramblitt-Art.html

John Bramblitt เริ่มมีปัญหาด้านการมองเห็นมาตั้งแต่เด็ก สาเหตุมาจากโรคประจำตัวของเขา และในช่วงเวลานั้นเองที่เขาเริ่มสนใจการวาดภาพและงานศิลปะ แต่การมองเห็นของเขาก็แย่ลงเรื่อยๆ จนกระทั่งในวัย 30 ปีที่เขาสูญเสียการมองเห็นอย่างสิ้นเชิง ทำให้เขาตกไปอยู่ในโลกแห่งความมืดมิดอย่างถาวร

เขามีอาการซึมเศร้าจากเหตุการณ์ในครั้งนี้ เพราะความฝันและทุกสิ่งทุกอย่างที่เขาตั้งใจจะใช้ชีวิตหลังจากจบการศึกษานั้นได้พังทลายลงหมด เขารู้สึกเหมือนตัวเองหมดโอกาส ไร้อนาคต ชีวิตของเขาไม่เหลืออะไรอีกแล้ว

1 ปีหลังจากที่เขาอยู่ในโลกที่มืดสนิท เขากลับมาหัดวาดภาพอีกครั้ง โดยการใช้มือสัมผัสกับแผ่นกระดาษ แม้การวาดในครั้งแรกของเขา จะมีความผิดพลาดและยังไม่สมบูรณ์ แต่นั่นคือจุดเริ่มต้นที่ทำให้เขาได้เรียนรู้ทักษะพิเศษของเขา แสงสว่างเล็กๆ ในโลกที่มืดสนิทของเขากำลังเริ่มขึ้นแล้ว

ขอบคุณภาพจาก : https://medium.com/demptyspace/painting-blind-with-visually-impaired-visual-artist-john-bramblitt-43bf07ec2e3d

จากการที่เขาใช้ความพยายามในการวาดภาพ เขาได้เรียนรู้ถึงความแตกต่างของผิวสัมผัสระหว่างสีแต่ละสี เช่น สีขาวจะมีความหนืดคล้ายยาสีฟัน ส่วนสีดำจะมีความเหลวกว่าสีขาว เป็นต้น เขาใช้วิธีอ่านอักษรเบรลล์บนหลอดสี ทำให้เขาสามารถผสมสีต่างๆ เองได้

“จากการที่เขาใช้ความพยายามในการวาดภาพ
เขาได้เรียนรู้ถึงความแตกต่าง
ของผิวสัมผัสระหว่างสีแต่ละสี

เขาได้รับรางวัลและได้รับความสนใจจากสื่อมวลชนมากมายจากความสามารถที่น่าประทับใจของเขา

หวังว่าศิลปินผู้พิการทางสายตาคนนี้จะเป็นแรงบันดาลใจให้กับใครหลายคนที่กำลังเผชิญกับความทุกข์และปัญหา มันอาจจะเป็นประสบการณ์อย่างนึงในชีวิต ที่ทำให้เราได้เรียนรู้และเติบโตจากมัน

ขอบคุณภาพจาก : https://medium.com/demptyspace/painting-blind-with-visually-impaired-visual-artist-john-bramblitt-43bf07ec2e3d
ขอบคุณภาพจาก : https://medium.com/demptyspace/painting-blind-with-visually-impaired-visual-artist-john-bramblitt-43bf07ec2e3d
ขอบคุณภาพจาก : https://www.iurban.in.th/inspiration/blind-painter-relies-on-touch-and-texture/

ผู้พิการทางสายตาเข้าถึงงานศิลปะอย่างไร?

การเข้าถึงผลงานศิลปะของคนทั่วไปก็คือ ใช้สายตามองไปที่งานศิลปะ วิเคราะห์สิ่งที่เห็น ดูรายละเอียดของงาน จากนั้นก็จะได้รับความจรรโลงใจ ความรู้สึกต่างๆ จากงานศิลปะ แต่ถ้าเป็นผู้พิการทางสายตาล่ะ ในเมื่อผู้พิการทางสายตามองไม่เห็นแล้วจะมีวิธีเข้าถึงงานศิลปะอย่างไรนะ


ภาพที่วาดด้วยสีพิเศษที่ใส่กลิ่น

ขอบคุณภาพจาก : https://youtu.be/wk0_H5KAlZ4

การเข้าถึงงานก็คือให้หยิบภาพขึ้นมาดมกลิ่น ว่ากลิ่นโดยรวมของภาพเป็นอย่างไร ซึ่งกลิ่นจะทำให้พอรู้ว่าภาพวาดมีสีเป็นโทนประมาณไหน ความรู้สึกของภาพน่าจะเป็นอย่างไร สดใส ? หรืออึมครึม ? ร้อนแรง ? หรือร่มเย็น ?


ภาพที่วาดด้วยปากกาไหมพรม

ขอบคุณภาพจาก : https://youtu.be/TT9f9xYMHKc

ผู้พิการทางสายตาจะเข้าถึงงานโดยการใช้ปลายนิ้วสัมผัสไปตามเส้นไหมพรม ค่อย ๆ ลากนิ้ว แล้วใช้จินตนาการด้วยว่าเส้นที่กำลังสัมผัสมันมีรูปร่างหน้าตาอย่างไร เส้นไหมพรมมีการเคลื่อนไหวไปทิศทางไหน


งานนิทรรศการเพื่อผู้พิการทางสายตา

ขอบคุณภาพจาก : https://youtu.be/N50KQrZEJNk

ภายในนิทรรศการจะจัดแสดงงานศิลปะที่ถูกออกแบบมาเพื่อผู้พิการทางสายตาโดยเฉพาะ มีทั้งรูปแบบศิลปะนูนต่ำ นูนสูง และลอยตัว สามารถเข้าถึงงานศิลปะโดยให้ผู้พิการทางสายตาได้สัมผัส ดมกลิ่น หรือฟังเสียง เพื่อให้ผู้พิการทางสายเกิดจินตนาการจนเหมือนกับว่าได้เห็นศิลปะสิ่งนั้นจริงๆ เหมือนกับที่คนปกติมองเห็น

ขอบคุณภาพจาก : https://youtu.be/N50KQrZEJNk

ผู้พิการทางสายตาบางคนไม่เคยไปทะเล แต่ได้มาสัมผัสกับศิลปะที่จำลองถึงทะเล เช่น เปลือกหอย ปลาดาว ปะการัง เป็นต้น ทำให้ผู้พิการทางสายตาสามารถจินตนาการถึงทะเลได้

ขอบคุณภาพจาก : https://youtu.be/N50KQrZEJNk

บางคนเคยได้ยินแต่คำว่าวัฒนธรรมไทย ศิลปะไทย แต่ก็ไม่รู้ว่ารูปร่างหน้าตาเป็นอย่างไร แต่เมื่อได้มาสัมผัสกับศิลปะของไทยที่ถูกจัดแสดง เช่น รูปปั้นตัวละครในวรรณคดี สถาปัตกรรมไทยขนาดจำลอง ภาพฝาหนังวัดแกะสลัก เป็นต้น ก็ทำให้ผู้พิการทางสายตาพอจะจินตนาการได้ว่า ศิลปะไทยรูปร่างหน้าตาเป็นประมาณอย่างที่ได้สัมผัส ได้กลิ่น หรือได้ยินเสียงไปนั่นเอง

ขอบคุณภาพจาก : https://youtu.be/N50KQrZEJNk

 

“การเข้าถึงศิลปะ จริง ๆ แล้ว
ไม่ต้องใช้เพียงแค่สายตา
ก็สามารถเข้าถึงศิลปะได้นะ
เพราะคนเรามีประสาทสัมผัสตั้ง 5 อย่าง”

การเข้าถึงศิลปะ จริง ๆ แล้วไม่ต้องใช้เพียงแค่สายตาก็สามารถเข้าถึงศิลปะได้นะ เพราะคนเรามีประสาทสัมผัสตั้ง 5 อย่าง คือ การมองเห็น การสัมผัส การได้กลิ่น การได้ยินเสียง และการลิ้มรสชาติ ดังนั้นถึงสายตาจะมองไม่เห็น ก็ยังสามารถเข้าถึงศิลปะได้ด้วยอีก 4 ประสาทสัมผัสที่เหลือแน่นอน


ศิลปะให้อะไรกับคนตาบอด

ศิลปะถูกสร้างขึ้นเพื่อความต้องการของมนุษย์ที่ต้องการจะสะท้อนอารมณ์ ความคิด จินตนาการของตน ผ่านการสร้างสรรค์ผลงานศิลปะ ผู้ที่รับชมผลงานศิลปะ ก็จะได้เห็นมุมมอง แนวคิด อารมณ์ของศิลปินที่วาด และได้รับความจรรโลงใจ ความบันเทิง หรือความรู้สึกใด ๆ ก็ตาม คนปกติทั่วไปก็จะมองเห็นงานและได้รับสิ่งเหล่านี้จากศิลปะ แล้วผู้พิการทางสายตาหล่ะ ศิลปะจะให้อะไรกับผู้พิการทางสายตากันนะ ?


ผู้พิการทางสายตาที่เป็น คนสร้างผลงานเอง

ขอบคุณภาพจาก : https://adaymagazine.com/the-nose-project

ผู้พิการทางสายตาก็มีความสามารถในการถ่ายทอดอารมณ์ ความคิด จินตนาการ ผ่านออกมาเป็นศิลปะได้ไม่ต่างกับคนปกติทั่วไป นั่นก็เพราะผู้พิการทางสายตาไม่ได้มีปัญหาทางด้านกระบวนการความคิด ถึงแม้เขาจะมองไม่เห็น แต่นั่นก็ไม่ได้หมายความว่าเขาจะไม่มีความคิดสร้างสรรค์หรือจินตนาการ

“ถึงแม้เขาจะมองไม่เห็น
แต่นั่นก็ไม่ได้หมายความว่า
เขาจะไม่มีความคิดสร้างสรรค์
หรือจินตนาการ”

ขอบคุณภาพจาก : https://www.matichon.co.th/entertainment/arts-culture/news_70845

เพียงแต่วิธีการสร้างสรรค์ผลงานศิลปะอาจจะต้องใช้วิธีการที่เหมาะสมกับผู้พิการทางสายตา ซึ่งก็มีผู้คนหลายคนเล็งเห็นถึงจุดนี้ตรงที่ว่า พื้นที่ที่ให้ผู้พิการทางสายตาแสดงทักษะทางศิลปะนั้นมีน้อย เพราะด้วยข้อจำกัดทางด้านการมองเห็น ทำให้การที่จะวาดอะไรออกมานั้นเป็นไปได้ยาก

ขอบคุณภาพจาก : https://youtu.be/J6aHudKrJyY

แต่ตอนนี้ก็เริ่มมีอุปกรณ์ที่ช่วยให้ผู้พิการวาดรูปได้ง่ายขึ้น ไม่ว่าจะเป็น สีที่มีกลิ่นทำให้ทราบว่าเป็นสีอะไร ปากกาไหมพรมที่ทำให้สัมผัสเส้นที่วาดได้ หรือโปรแกรมที่มีเสียงช่วยในการวาด ฯลฯ

ขอบคุณภาพจาก : https://youtu.be/J6aHudKrJyY

ถึงแม้ภาพวาดที่ออกมาจะไม่ได้เนี๊ยบสวยเป๊ะเหมือนภาพที่คนปกติวาด แต่สิ่งที่สำคัญที่สุดไม่ใช่อยู่ที่ภาพวาดที่เสร็จสมบูรณ์ แต่เป็นความสุขที่ได้ระหว่างที่วาดภาพออกมาต่างหาก ความสุขที่ได้จากการวาดออกมาตามที่จินตนาการคิด ถึงแม้เขาจะมองไม่เห็นผลงานของตัวเอง แต่จิตใจของเขาก็รับรู้และมีความสุขได้ ศิลปะช่วยให้เขาได้ผ่อนคลาย ปลดปล่อยและสนุกสนานไปกับมัน นั่นเองคือสิ่งที่สำคัญไม่แพ้กัน


ผู้พิการทางสายตาที่เป็น คนรับชมผลงานศิลปะ

ขอบคุณภาพจาก : https://adaymagazine.com/the-nose-project

ศิลปะก็ทำหน้าที่ให้ความรู้สึก ความจรรโลงใจเหมือนกัน ทั้งกับคนปกติและผู้พิการทางสายตา เพียงแต่ว่าการมองไม่เห็นของผู้พิการทางสายตานั้น อาจจะมีการเติมแต่งจินตนาการเข้าไปมากกว่าคนปกติที่มองเห็น เพราะเขาไม่เคยเห็นงานศิลปะนั้นจากสายตาจริง ๆ

ขอบคุณภาพจาก : https://www.newtv.co.th/news/6348

เช่น รูปปั้นยูนิคอร์น ถ้าคนปกติก็จะเห็นเป็น ม้ามีเขางอกออกมาจากตรงกลางหน้าผาก แต่ถ้าเป็นผู้พิการทางสายตา เขาอาจจะจินตนาการเป็นม้าสาวที่สง่างาม มีเขาที่ยาวและสวย ขนม้าเป็นสีรุ้งพาสเทล กีบเท้าเรืองแสง แผงคอและหางม้าเป็นขนสีบลอนด์สวยเงางาม ดวงตาเป็นประกายรูปดาว มีกากเพชรระยิบระยับติดอยู่ทั่วตามร่างกายม้า ยืน 2 ขา พูดได้ 8 ภาษา เป็นต้น

ขอบคุณภาพจาก : https://youtu.be/n4Ry_QGcxig

ดังนั้นศิลปะชิ้นเดียวกัน แต่ผู้พิการทางสายตาแต่ละคนอาจจะตีความไม่เหมือนกันก็ได้ ตามแต่จินตนาการของแต่ละคน ซึ่งสร้างความสนุก รอยยิ้ม ความตื่นเต้น ความประหลาดใจให้แก่ผู้พิการทางสายตา เพราะศิลปะเป็นอะไรก็ได้ที่เขาอยากจะให้เป็น ดังนั้นเองความสวยงามย่อมเกิดขึ้นได้อย่างแน่นอนแม้จะอยู่ในโลกแห่งความมืดก็ตาม

“เพราะศิลปะเป็นอะไรก็ได้ที่เขาอยากจะให้เป็น
ดังนั้นเองความสวยงามย่อมเกิดขึ้นได้อย่างแน่นอน
แม้จะอยู่ในโลกแห่งความมืดก็ตาม”

ขอบคุณภาพจาก : https://www.uob.co.th/investor/news/press-news/2020/news-05Mar2020.page

จะเห็นได้ว่าศิลปะนั้นเป็นสิ่งที่สามารถเข้าถึงมนุษย์ทุกผู้ทุกคนผ่านจินตนาการของพวกเขาเหล่านั้นได้อย่างงดงามจริงๆ เลยใช่ไหมล่ะครับ ถึงแม้อาจจะมองไม่เห็นผลงานนั้น แต่ขอแค่เรามีความสุขไปกับมัน แค่ได้ปลดปล่อยสิ่งที่อยู่ในใจจากจินตนาการ เพียงเท่านั้นเราย่อมจะเห็นความงดงามของมันได้อย่างแน่นอน ทั้งจากสายหรือด้วยหัวใจอันสุขล้น

แล้วพบกันใหม่กับบทความเกี่ยวกับการ์ตูน ศิลปะ และภาพยนตร์ ที่น่าสนใจได้ที่เว็บ Plotter ครับ


 

อ้างอิง

ศิลปินตาบอดสนิท วาดภาพที่เต็มไปด้วยสีสันด้วยการสัมผัส พื้นผิวของสีและผ้า (iurban.in.th)

โลกของคนตาบอด (cfbt.or.th)

ตาบอด – อาการ, สาเหตุ, การรักษา – พบแพทย์ (pobpad.com)

ต่อยอดจินตนาการของผู้พิการทางสายตา กับชุดวาดเขียน ‘เล่นเส้น’ (creativemove.com)

“ผู้พิการทางสายตาใช้มือถือยังไง?” (postjung.com)

Shares