ณัฐวุฒิ  ใบโพธิ์วงศ์ นักออกแบบสัตว์ประหลาดชาวไทย ฝีมือระดับฮอลลีวู้ด

13732

สัมภาษณ์และเรียบเรียงโดย เอกราช มอญวัฒ (จากบทความในนิตยสาร Starpics ฉบับที่ 870 เดือนตุลาคม 2016)

หลังจากผู้เขียนรู้สึกทึ่งกับซีรีส์ Stranger Things (ซีซั่นแรก) – ไม่กี่วันผู้เขียนก็ต้องทึ่งรอบสอง เมื่อทราบว่าคนออกแบบสิ่งมีชีวิตลึกลับในซีรีส์เรื่องนี้คือคนไทยนี่เอง! และเขาก็เป็นเฟรนด์กับผู้เขียนในเฟซบุ้กด้วย!

ไม่รอช้า ผู้เขียนจึงเข้าไปพูดคุยกับคุณ เหรียญ ณัฐวุฒิ  ใบโพธิ์วงศ์ โมเดลเลอร์และคอนเซปต์ อาร์ทติส สาย Creature Design ผู้เคยมีผลงานในหนังฮอลลีวู้ดอย่าง Maleficent (2014), 300: Rise of an Empire (2014), Gods of Egypt (2016), Independence Day: Resurgence (2016) ก่อนจะมาโด่งดังแบบพลุแตกบนโลกอินเตอร์เน็ตกับ Stranger Things ซึ่งแม้แต่เจ้าตัวเอง ก็ยังไม่อยากจะเชื่อกับสิ่งที่เกิดขึ้น

เรามารู้จักและฟังเบื้องหลังการทำงาน จากชายผู้รักสัตว์ประหลาดเป็นชีวิตจิตใจคนนี้กัน

เล่าถึงจุดเริ่มต้นการทำงานให้ฟังหน่อย

ผมจบจาก The Gnomon School of Visual Effects ที่แอลเอ แล้วก็ทำงานเป็นฟรีแลนซ์ให้บริษัท Aaron Sim Company คือตอนแรกที่เริ่มอาชีพ ผมไม่ได้อยากเป็น Creature Design หรอก ผมรู้สึกว่ามันเป็นหนทางที่ต้องไกลกว่านั้นน่ะ คือคุณต้องเป็นโมเดลเลอร์ ปั้นโมเดลดิจิตอลให้เก่งก่อน แต่ว่าความฝันนี้มันมาเร็ว ผมได้งานตั้งแต่เรียนจบ ช่วงฝึกงาน เขาก็โยนหนังมาให้ผมทำ อยู่สามเดือนผมทำหนังไป 5-6 เรื่อง แต่ต้องเข้าใจนะว่าที่อเมริกา โปรเจ็คหนังมันเข้ามาเยอะ แต่ไม่ได้ความว่า 5 เรื่องนี้จะได้กรีนไลท์ คือมันอยู่ต้นน้ำมาก

กรีนไลท์ของอเมริกาหมายความว่า โปรดิวเซอร์อยากทำหนังเรื่องนี้ เขาก็โยนเงินมาประมาณ 2-3 ล้านเหรียญ ให้ 5-6 สตูดิโอไปดีไซน์มาเพื่อจะเอาโปรเจ็คไปเสนอ หรือถ้าไม่มีผู้กำกับแต่อยากทำหนังเรื่องนี้ ก็เอามาให้เราไปทำก่อน แล้วเดี๋ยวค่อยหาผู้กำกับมาสวม มีงบให้ละเลงเท่านี้ก่อน ซึ่งถ้านับเป็นเปอร์เซ็นต์นี่แทบจะทำหนังไทยได้หลายเรื่องแล้วนะ กับแค่ต้นน้ำ แค่ออกแบบเป็น 2D เนี่ย อย่างหนังเรื่อง Gods of Egypt ผมทำมาตั้งแต่สี่ปีที่แล้ว จนแบบที่ออกมามันไม่เหมือนกับที่ผมทำไป

แสดงว่ามีการปรับแบบเยอะ

มันก็จะมีว่า แบบนี้ทำโปรดักชั่นจริงไม่ได้ ต้องกลับไปดีไซน์ใหม่ แล้วมันก็มีอีโก้ของสตูดิโอที่เอาไปทำโปรดักชั่นต่อ เขาก็อยากดีไซน์ใหม่เพื่อพรีเซนท์ว่าสตูดิโอเราก็ทำได้นะ มันเลยแทบจะไม่เหลือรอดแบบที่เป็นของเรา

โกเลม ในหนัง Noah

อย่าง โกเลม ไอ้ตัวหินในหนังเรื่อง Noah ผมดีไซน์คนเดียว 70 เวอร์ชั่น ไม่นับคนอื่นในออฟฟิศอีกนะ แล้วอย่างรูปแบบคอนเซปต์ใน Aaron Sim เนี่ยจะไม่เหมือนที่อื่น พอสคริปต์หนังมา คนออกแบบในออฟฟิศมีอยู่ 6 คน ก็จะมี 3-4 คนทำโปรเจ็คนี้ ทุกคนดีไซน์ตัวเดียวกัน เราส่งแบบแรกไปให้ลูกค้าเลือกว่าอยากได้แนวทางของใคร หรือเอาอันนี้มาผสมกับอันนี้ มันก็จะแคบลงไปเรื่อยๆ โปรเจ็คนึงอาจจะสองอาทิตย์จบหรือไปยันสองปีจบ

ควีนเอเลี่ยน ใน Independence Day: Resurgence

คอนเซปต์ อาร์ทติส ต้องทำอะไรบ้าง

ขอบเขตของงานมีตั้งแต่ออกแบบคอสตูม ฉาก สัตว์ประหลาด อะไรพวกนี้หมดเลย แล้วแต่ว่าคุณถนัดอะไร แต่ถ้าทำได้หมด คุณก็จะได้งานมากกว่า เพราะลองนึกดูว่าปีนึงมีหนังสัตว์ประหลาดกี่เรื่อง คุณต้องไปแย่งกับคนกี่คนบนโลก มันเรียกว่าแข่งขันแทบจะฆ่ากันตาย การเมืองกันสุดๆ เหมือนกันนะ แต่อย่างน้อยผมก็รู้สึกว่า เฮ้ย กูอยู่ไทยนะเว้ย ถ้าคุณเปิด IMDB (เว็บฐานข้อมูลหนังและซีรีส์) หน้าของผม ก็จะเห็นลิสต์ว่าผมทำมากี่เรื่อง แล้วก็มีที่ยังไม่ได้ใส่ลงไป ผมมีงานถึงปี 2019 แล้วตอนนี้ (บันทึก ณ ปี 2016)

คอนเซปต์ก็คือดีไซน์ทุกอย่างในเรื่องว่ามันจะเกิดอะไรขึ้น หน้าตาเป็นยังไง โทนเป็นยังไง ธีมหนังสีอะไร มันได้หมดเลยครับ แต่อย่างในบ้านเราที่ผมเห็นแทบไม่มีตรงนี้เลย เหมือนกับเขารู้สึกว่า ดีไซน์ไม่ต้อง ไปด้นสดเอาข้างหน้า แต่มันเสียเวลามากกว่า

ขั้นตอนคร่าวๆ ของการทำงานคอนเซปต์ อาร์ทติส

สคริปต์หนังเรื่องนึงมันมีมาตั้งแต่แบบ…อีเมล์แค่สามบรรทัด ประโยคแปลกๆ แบบเอเลี่ยน ค้างคาว แล้วมึงก็จัดการไป บางครั้งก็เป็น Character Breakdown ประมาณสิบตัว ให้เวลาอาทิตย์นึง อยากทำอะไรทำไป แต่ต้องส่งวันละหนึ่งดีไซน์เป็นอย่างต่ำนะ ถ้าเต็มที่อย่างม้าใน 300: Rise of an Empire ผมใช้เวลาสองวัน เพราะมันมีเกราะเยอะ สคริปต์แรกคือม้าที่วิ่งลงน้ำในเทรลเลอร์ มันต้องเป็นม้าผสมแรด แต่สคริปต์มันก็เปลี่ยนไปหมด หรือหนังเรื่อง Jupiter Ascending เจ้านายผมส่งมา อยากได้เอเลี่ยน หัวมีหลอดไฟ ต้องเป็นกษัตริย์ หน้าเหมือนฮิตเลอร์โดนน้ำกรด คืออะไรอ่ะ กูไม่รู้ (ฮาครืน)

ช่วยเล่าถึงเบื้องหลังการทำงานใน Stranger Things หน่อย

เชื่อเปล่าว่าผมไม่รู้ว่าผมทำ คือทุกคนพูดถึงซีรีส์เรื่องนี้ที่อเมริกา บอกว่ามันดีมาก แต่ผมไม่รู้ว่าแบบของผมได้รับอนุมัติ ถ้าเป็นฟรีแลนซ์ คุณอาจได้ดูเฟสนึงของหนัง แต่พอผ่านไปเฟสสอง ทั้งหมดของงานต้องทำ In house หรือทำภายในประเทศ คือมันเหมือนเป็นตัวกำหนดไปแล้วว่าแบบของผมแทบจะไม่มีหลุดไป แต่ครั้งนี้เป็นครั้งแรกที่แบบของผมมันหลุดไปแบบเต็มๆ ไม่เปลี่ยนเลย แล้วผมก็ตกใจ คือพอซีรีส์จบ เพจของ Aaron Sim ก็โพสต์ภาพเบื้องหลังว่าไอ้ตัวนี้มันกระโดดออกมาจากผนัง ผมก็ อ้าว ลูกกู หน้าคุ้นๆ นี่หว่า ผมเลยลองโพสต์ดู พอโพสต์เสร็จ มันก็แบบไฟลามทุ่ง ผมก็ตกใจ คือทำงานมาห้าปี ไม่เคยมีใครสนใจผมเลย

ตอนทำ Stranger Things เจ้านายส่งเมลมาบอกยังไง

สัตว์ประหลาด มืดๆ อยู่ในที่มืด แล้วก็อยู่ในโลกอัลเทอร์เนท คือเขาเขียนมาคร่าวๆ แล้วตอนนั้นมันก็ไม่ได้ใช้ชื่อนี้ด้วย ผมก็เลยไม่รู้ว่ามันออกมาเป็นเรื่องนี้

รู้สึกยังไงที่ซีรีส์และงานออกแบบของตัวเองโด่งดังขนาดนี้

มันดีใจอยู่แล้วแหละ เหมือนแบบ เฮ้ย งานกูว่ะ แล้วคนปั้นชุดสูทจริง คือ ลีดที่ Spectral Motion ทีมที่ทำ Hellboy ทำ Pacific Rim ด้วย เขาก็ไม่ได้โชว์นะ แต่เพื่อนแอบส่งรูปมาให้ดู เชรดด เราได้มือระดับพระกาฬขนาดนั้นมาทำงานของเรา

ในการออกแบบสัตว์ประหลาดสักตัว แรงบันดาลใจคืออะไร  

เวลาคุณเรียนภาษาอังกฤษ สิ่งที่ทำให้คุณสามารถพูดได้เยอะคืออะไร…ศัพท์ ถ้าเป็นการคิดสัตว์ประหลาดคุณก็ต้องมี Visual Library คือภาพจำ ภาพสัตว์เยอะๆ ซึ่งผมก็มีเรื่องพวกนี้เยอะอยู่แล้ว เราเห็นมาเยอะ เราเห็นสัตว์เยอะ แต่ผมจะไม่เลือกก็อปงานคนอื่นนะ ผมจะดูจากสัตว์จริง เพราะมันเป็นวัตถุดิบ อย่าไปเอาสิ่งที่ปรุงแล้วมาปรุงอีกรอบนึง มันไม่เวิร์ค แต่ให้เอาวัตถุดิบจากธรรมชาติมาใช้ นั่นคือโจทย์ของผมเสมอ

อย่าไปเอาสิ่งที่ปรุงแล้วมาปรุงอีกรอบนึง มันไม่เวิร์ค แต่ให้เอาวัตถุดิบจากธรรมชาติมาใช้ นั่นคือโจทย์ของผมเสมอ

แล้วความยากในการทำงานล่ะ

สำหรับผมมันไม่มีคำว่ายากง่าย ผมสนุกอ่ะ ไม่ได้สนใจว่าอะไรคือยาก อีกอย่างคือผมได้เงินเป็นชั่วโมง ผมไม่ได้เงินเป็นโปรเจ็ค อยากเปลี่ยนก็เปลี่ยนไป ผมก็ทำ ได้เงินไปเรื่อยๆ แต่ตัวนี้ก็พอดีๆ ใช้เวลาสองอาทิตย์ในการดีไซน์ (งานใน Stranger Things)

แล้วใครมีส่งงานมาผมก็ทำหมดล่ะ ผมไม่ค่อยเกี่ยงงาน อย่างซีรีส์ Stranger Things เชื่อมั้ยว่ามันโดนรีเจ็ค 15 ครั้ง ไม่มีใครอยากทำ คุณลองนึกสภาพ ไปเล่าเรื่องให้บริษัทหนังฟัง ‘ผมจะทำซีรีส์ที่เหมือน E.T. อ่ะครับ ยุค ’80 มีสัตว์ประหลาด แล้วก็มีเด็กๆ วิ่งไปวิ่งมา’ มันน่าสนใจตรงไหนวะ เห็นเขาบอกว่าบริษัทหนังต้องการขาวจัดดำจัดตามเรท ถ้าเป็นซีรีส์เด็ก ต้องเป็นอายุเท่านี้ แต่นี่ดันเป็นซีรีส์เด็กที่โหดร้าย ซึ่งมันไม่เคยมี และเป็นยุค ’80 เหมือนคุณไปเล่าเรื่อง Inception ให้บริษัทหนังฟังอ่ะ แล้วสัตว์ประหลาดตัวเนี้ยมันเป็นเรื่องแปลกที่ไม่มีใครทำเลย ผมเดาว่าเพื่อนผมคงไปทำหนังดิสนีย์ ทำเรื่องอื่น ไม่มีใครทำอันนี้ เพราะมันดูเหมือนซีรีส์เกรดบี

แล้วคิดว่าทำไม Stranger Things ถึงได้โด่งดัง

ผมว่ามันเป็นซีรีส์ที่คนรุ่นเรากำลังคิดถึง เหมือนอารมณ์ตอนเราเด็กๆ เกมอย่างงี้ คุยวอล์กกี้ทอล์กกี้กับเพื่อนอย่างงี้ การแต่งกาย ออกไปปั่นจักรยานกับเพื่อน มันก็คือแฟนฉันเวอร์ชั่นอเมริกา แต่เป็นสัตว์ประหลาดไง แล้วตอนแรกทุกคนบอกว่ามันต้องเป็นเอเลี่ยนสีเทาตาโตๆ แน่เลย แต่สรุปว่าไม่ใช่

มีผลงานในหนังไทยหรือในประเทศเราไหม

มี เมย์ไหน..ไฟแรงเฟร่อ แต่อันนั้นผมทำของเล่น เขามีโมเดลมาให้ ผมแค่แก้แบบไม่เยอะ แล้วก็ มหาลัยเที่ยงคืน ที่เป็นการ์ตูนปะหัวหนัง (เรื่องสยอง 2 นาที : นิทานเที่ยงคืน) อันนี้ผมเป็นโมเดลเลอร์ พี่คนทำคอนเซปต์ วรศักดิ์ สุวรรณราช มาจากอเมริกา เขาดีไซน์สัตว์ประหลาดตัวผีพ่ออ้วนๆ ส่วนผมเป็นคนทำโมเดลให้

แล้วก็มีโปรเจ็ค KAAN โชว์สเตจที่พัทยา มีไอแมกซ์สองจอ การแสดงสด โหนสลิง ฯลฯ ผมรับหน้าที่ดีไซน์ฉากและสัตว์ประหลาด แต่ออริจินอลดีไซน์เป็นของคุณ เอกสิทธิ์ ไทยรัตน์ หน้าที่ผมคือเอาความคิดพี่เขามาเปลี่ยนเป็นโปรดักชั่น อาจมีบางชิ้นของผมที่ดีไซน์ใหม่ไปเลย แต่ก็ยังมีโครงว่าเขาคือคีย์แมน จะออกแนวแฟนตาซีวรรณคดีไทย ทศกัณฐ์ ผีเสื้อสมุทร รามสูร กินรี ทั้งหมด 5 เรื่อง ผมก็ดีไซน์หมดเลย

คาแรกเตอร์ที่ดีต้องเป็นยังไง

สามวิ คำว่า สามวิ มันสำคัญนะ มันต้องไม่มีคำถามประมาณว่า มันไม่เสร็จ มันไม่ใช่ เหมือนคุณกินข้าวอ่ะ คำเดียวก็รู้ว่าอร่อยหรือไม่อร่อย ความรู้สึกเดียวกันกับตอนคุณเห็นก็อดซิลล่าหรือสัตว์ประหลาด ถ้าคุณร้องเชี่ย ร้องสุโก้ยเป็นญี่ปุ่น ใช่ละ จบ ไม่ต้องอะไรมากกว่านั้น แต่ถ้าลูกค้าดูแล้วแบบเขี่ยๆ ก็รู้แล้วว่าไม่ผ่านหรอก ผมว่ามันน่าจะเป็นอย่างงั้นนะ มันเป็นเรื่องความรู้สึก แต่บางอย่างผมยอมรับนะ ไม่ใช่ตอนแรก พอตอนหลังใช่ – ออพติมัส ไพร์ม อ่ะ Transformers ภาคแรกเลย ตอนเห็นดีไซน์ ผมร้องกล้วยหนักมาก แบบอะไรของมึง แต่พอดูเทรลเลอร์ปุ๊บ แม่งขยับ มันเป็นโจทย์ที่เห็น 2D แล้วไม่สวย มันต้องขยับด้วย มันมีโจทย์เหนือขึ้นไปอีก

คำว่า สามวิ มันสำคัญนะ มันต้องไม่มีคำถามประมาณว่า มันไม่เสร็จ มันไม่ใช่ เหมือนคุณกินข้าวอ่ะ คำเดียวก็รู้ว่าอร่อยหรือไม่อร่อย

แล้วคาแรกเตอร์ในดวงใจล่ะ

ก็อดซิลล่า ฝังใจมั้ง จริงๆ ตอนอนุบาล 2 เคยดูก็อดซิลล่า ภาคที่มันสู้กับคุมงก้า ตัวแมงมุม ไม่อิน เฉยๆ แล้วตอน ป.1 ไปเดินเซ็นทรัลสีลม แผนกของเล่น เจอก็อดซิลล่า อยากได้ ไม่เคยร้องไห้จะเอาของเล่นหนักขนาดนี้ แต่พ่อไม่ซื้อให้ บอกเดี๋ยวไปญี่ปุ่นแล้วจะหิ้วมาให้ สี่เดือนก็ทวงเขาทุกอาทิตย์นะ จนเขาซื้อมาให้ ความทรงจำคือตื่นมาแล้วมันอยู่ข้างๆ วิ่งลั่นบ้านเลย จากนั้นก็มาเรื่อยๆ คือพ่อผมทำงานธุรกิจที่ญี่ปุ่น เขาก็จะติดมาให้ตัวสองตัว แต่ความพีคคือตอน ป.3 ผมไปด้วย หนักเลยทีนี้ กลับมายี่สิบกว่าตัว

ตอนเด็กๆ เพื่อนเรียกว่าไอ้ก็อดซิลล่า ก็ชอบเขียนก็อดซิลล่า เขียนทุกตัว ทุกวันนี้เสียใจที่ไม่ได้เก็บไว้ แต่ตอนนั้นเขียนเป็นเรื่องเป็นราว เขียนทั้งวัน เขียนการ์ตูนเป็นเรื่องเป็นเล่ม ผมเป็นคนที่ถ้าชอบอะไรก็ไม่เลิก

คติในการทำงานคือ

สนุก ถ้าไม่สนุกไม่ทำ ไม่สนุกจะงอแง และก็ไม่ชอบให้ใครมาเอาเปรียบ เอาเปรียบมา กูก็กวนตีนมึงเหมือนกัน ทุกวันนี้เพื่อนผมบอก เหรียญ มึงเห็นหลุม มึงก็เดินหลบหลุม ตกหลุมไปแล้วก็ไม่ต้องไปทะเลาะกับหลุม เพราะมันคงไม่ทะเลาะกับมึงหรอก ผมก็พยายามจะปรับ เพราะมันโตขึ้น ใจร้อนไม่ได้ คือผมเป็นคนใจร้อนน่ะ

อยากฝากอะไรถึงคนที่อยากทำงานสายนี้

ภาษา อย่าไปคิดว่ากูเก๋า กูแน่ ผมเคยให้สัมภาษณ์ที่อื่น ก็จะพูดประโยคเดิม ภาษามันคือถนน ฝีมือคุณคือรถ คุณขับเฟอร์รารี่แต่ถนนเป็นลูกรัง แล้วจะโชว์ศักยภาพได้ปะ ฝรั่งมันขับซีวิคแต่ถนนมันลื่นเลย เขาก็ไม่เอาคุณหรอกถ้าคุณพูดไม่รู้เรื่อง สอง เขาต้องเสียค่าวีซ่าให้คุณทำไม บอกซิคุณมีอะไรดี แล้วก็สิ่งสำคัญ เต็มร้อยเป็นฝีมือสัก 20 ภาษา 20 สำหรับคนไทย อีก 40 โชค ที่เหลือเน็ตเวิร์ค คอนเนคชั่น ไม่ใช่เส้นสายนะ ความหมายของเส้นสายคือ มึงต้องช่วยกู เน็ตเวิร์คคือ ซิเนาะ ซิแน๊ะ ปาร์ตี้อะไรไปให้หมดเลย คุยกับคนทุกคน คุณไม่รู้หรอกว่าคนนั้นคือใคร ผมได้งานจากแบบนี้บ่อยนะ บอกเลยว่าเน็ตเวิร์คมันโคตรสำคัญ มันทำให้คุณลื่นและไปไหนสบาย

วงการซีจีมันต้องการกองทัพ มันไม่ใช่จะบอกว่า กูคือ แฮร์รี่ พอตเตอร์

แล้วก็ฝากว่า อย่าหวงความรู้ ผมเป็นคนพูดไม่เก่ง จนเมื่อสามปีก่อนผมสอนหนังสือ สิ่งที่ผมดีใจก็คือ ผมเห็นคนที่ผมเคยสอนได้มานั่งอยู่ข้างๆ ผมน่ะ วงการซีจีมันต้องการกองทัพ มันไม่ใช่จะบอกว่า กูคือ แฮร์รี่ พอตเตอร์ คนไทยชอบแบบ กูเป็นพระเอกของหนังทุกเรื่อง แต่ความจริงมันไม่ใช่อ่ะ มึงต้องมีหลายๆ คนมาช่วย คุณต้องสร้างเน็ตเวิร์ค อย่างพี่เอกสิทธิ์ ไทยรัตน์ ผมบอกเขาว่า เฮ้ยพี่ ผมได้แรงบันดาลใจจากพี่นะ ถ้าไม่มีเขาเป็นคนบุกเบิกให้ ก็ไม่มีเรา อย่างน้อยมันมีคนนำทาง ให้มันมีความเป็นไปได้ ผมว่าอันนี้น่าจะเป็นสิ่งที่ดีที่สุด

Shares
บรรณาธิการนิตยสาร Starpics / เลี้ยงลูกเป็นงานหลัก ดูหนังเป็นงานอดิเรก